خلاصه داستان و بررسی کتاب

کتاب «فراتر رفتن» نوشته اسکات بری کافمن، تلاشی بلندپروازانه برای بازتعریف یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم روانشناسی است؛ مفهوم خودشکوفایی که آبراهام مازلو پیش‌تر آن را در هرم نیازهایش تئوریزه کرده بود. اما کافمن، استاد روانشناسی مثبت و مدرس دانشگاه کلمبیا، فقط به شرح نظریه قدیمی مازلو اکتفا نمی‌کند؛ او با نگاهی علمی و بهره‌گیری از پژوهش‌های معاصر در حوزه شناخت، هوش و خلاقیت، مرزهای آن را گسترش می‌دهد. استدلال اصلی کافمن این است که خودشکوفایی را نباید به‌عنوان ایستگاه پایانی رشد در نظر گرفت؛ بلکه فرایندی پویا و پیوسته است که در آن انسان از محدودیت‌های ظاهری خود فراتر می‌رود و به ظرفیت‌های تازه‌ای دست می‌یابد. او برخلاف تفسیرهای رایج و غالباً سطحی از هرم مازلو، خودشکوفایی را با ویژگی‌هایی چون خلاقیت، تجربه‌های اوج، پذیرش خویش، استقلال و حتی معنویت همراه می‌کند. اگرچه مازلو در دوره‌های پایانی تحقیق خویش به «فرارَوی» (Transcendence) به‌عنوان نیازِ برتر اشاره کرده بود، اما کافمن با استفاده از داده‌های نوین، این ایده را از حد یک فرضیه خارج و به مدلی عملی و چندلایه تبدیل می‌کند. او با تکیه بر مفهوم «هوش سالم» و اهمیتِ پرورش حس معنا در زندگی، نشان می‌دهد که فردِ خودشکوفا نه‌تنها به رشد فردی می‌اندیشد، بلکه به‌دنبال پیوند با دیگران، طبیعت و کل جهان هستی است.

نقاط قوتِ اثر را می‌توان در ترکیبِ روایت‌های شخصی نویسنده با شواهدِ تجربی و آزمایش‌های روانشناختی دانست. کافمن که خود با چالش‌های یادگیری در کودکی روبه‌رو بود و بعدها به یکی از چهره‌های شاخص روانشناسی مثبت بدل شد، داستان زندگی‌اش را با نظریه‌های پیچیده گره می‌زند. او برای هر بخش از هرم نیازها، نمونه‌های عینی از زندگی افراد الهام‌بخش (از هنرمندان گرفته تا ورزشکاران) ارائه می‌دهد و بدین‌ترتیب به مفاهیم انتزاعی، جسمیت می‌بخشد. بحث درباره «تجربه‌های اوج» (Peak Experiences)، مفهومِ بااهمیت در نظریه مازلو، در این کتاب با تلفیقی از نوروساینس و شعرْ به‌شکلی تازه روایت می‌شود و مخاطب را با پرسش‌های بنیادین درباره معنا، مرگ‌آگاهی و عشق روبه‌رو می‌کند. ترجمه محمدعلی کرمی با دقتی ستودنی، هم اصطلاحات تخصصی روانشناسی و هم زبان ادبی و تأملی متن اصلی را به فارسی منتقل ساخته و این اثر را برای خواننده فارسی‌زبان به متنی خواندنی و روان تبدیل کرده است. انتشارات میلکان نیز با گزینش این کتاب، بار دیگر جایگاه خود را به‌عنوان ناشری پیشرو در حوزه نشر کتاب‌های روانشناسی معاصر تثبیت کرده است.

درون‌مایه‌ها و حال‌وهوای کتاب

این کتاب برای چه خوانندگانی مناسب است؟

پرسش‌های متداول درباره کتاب