دانشجوی جوان سرگئی الکساندرویچ که با احضار عموی ثروتمندش سرهنگ یگور رستانف به کشور فراخوانده شده است ، به ناگاه خود را در یک دیوانه خانه ی وحشتناک می یابد چرا که او به زودی می بیند که عموی مهربان و خوش قلب او کاملا تحت تسلط یک شبه روشنفکر متظاهر به نام اپیسکین است، شارلاتانی که خود شیرینی مادر یگور را می کند و اکنون تمام خانواده را روی انگشت خود می چرخاند. سرگئی با تماشای تئاترهای پوچ این مستبد در مدت چهل و هشت ساعت انفجاری ، به طور فزاینده ای عصبانی می شود تا اینکه در آخر احساس می کند که مجبور است کاری کند. رمان ناشناس با اکتشاف و سیاحت در طنز قانع کننده ی این استبداد کوچک ، لذت خود را در پوچی های وحشی زندگی نشان می دهد و در این مسیر حتی با گوگول نیز رقابت می کند. همچنین این بینش جذاب به پیدایش شخصیت ها و موقعیت های بسیاری از رمان های بعدی بزرگ داستایوفسکی ، از جمله ابله ، شیاطین و برادران کارامازوف می انجامد.داستایوفسکی این رمان را در زمان تبعید و زیر فشار سانسور می نویسد بنابراین پشت ظاهر ساده ی آن ، رمانی سرشار از تمثیل ها و استعاره هاست که به وضعیت روسیه در آن زمان اشاره می کند.