«خسرو و شیرین» یکی از محبوب ترین داستان های عاشقانه ی ایرانی است که «نظامی گنجوی» آن را در قالب نظم سروده است. روایت با تولد و پرورش خسرو پرویز ، فرمانروای معروف ساسانی آغاز می شود. خسرو و دوستانش روزی به شکار می روند. آنها شب را در خانه دهقانی می گذرانند و به عیش و نوش مشغول می شوند. یکی از اسب های آنها صبح روز بعد به مزارع کشاورز می رود و محصولاتش را می خورد و غلامی هم هوس غوره می کند و آنها به این ترتیب خرمن دهقان را تباه می نمایند. هرمز چهارم ، پدر خسرو ، وقتی خبر را می شنود خشمگین می شود. او فرمان می دهد که اسب را ذبح کنند ، غلام و خانه را به دهقان بسپارند و این چنین تخلف خسرو را می بخشد.خسرو همان شب پدربزرگش ، خسرو انوشیروان را خواب دید و انوشیروان به جای ضرر و زیانی که شاهد آن بوده است ، به خسرو اطلاع می دهد که پاداش های فوق العاده ای دریافت می کند و این پیشگویی آغاز مجموعه ای از ماجراهای هیجان انگیز و دلپذیر است.