آشنایی با کتاب فراز و فرود ملت ها نوشته منسر اولسون | ترجمه محمد فاضلی و جعفر خیرخواهان

«فراز و فرود ملت ها» اثری است از «منسر اولسون» سیاستمدار و اقتصاددان آمریکایی که با ترجمه «محمد فاضلی» ترجمه و نشر روزنه آن را منتشر و روانه بازار کرده است. چرا “گروه‌های ذینفع” در یک جامعه شکل می‌گیرد؟ آیا انباشت این گروه‌ها می‌تواند به “فراز و فرود ملت‌ها” بینجامد؟ با کدام دستگاه نظری می‌توان آثار و تبعات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آن‌ها را تشریح کرد؟منسر اولسون در این کتاب با نگاهی میان‌رشته‌ای و تاریخی، چارچوب نظری خود را برای پاسخ‌دهی به این سوالات ارائه و نشان می‌دهد که گروه‌های منافع خاص با سیطره بر نهادها و حامل‌های قدرت به‌ویژه دولت، باعث کاهش کارآیی و درآمد کل جوامع می‌شوند. ایده‌های اولسون می‌تواند بینش‌های جدیدی درباره‌ی شیوه‌ی عمل و اقتضائات مقابله با این گروه‌ها در جامعه و اقتصاد ایران در اختیار ما بگذارد.

آشنایی با منسر اولسون

 اقتصاددان و دانشمند سیاسی آمریکایی بود که در دانشگاه مریلند، کالج پارک تدریس می کرد. تأثیرگذارترین مشارکت او در اقتصاد نهادی جدید بود و بر نقشی که مالکیت خصوصی، مالیات، کالاهای عمومی، اقدام جمعی و حقوق قراردادی در توسعه اقتصادی ایفا می‌کرد، متمرکز بود.

آشنایی با مترجم کتاب: محمد فاضلی

محمد فاضلی، با ایده‌ی ایستادن بر سر اهمیت «جامعه‌شناس – روشنفکر بوروکرات»، خودش به نمود بارز این خوانش از جامعه‌شناس و روشنفکر تبدیل شده است. مجموعه‌ی فعالیت‌های او در مقام مدرس دانشگاه، پژوهشگر علوم اجتماعی، مقاله‌نویس و یادداشت‌نویس حوزه‌های مختلف جامعه‌شناسی، سخنران همایش‌های گوناگون، تهیه‌کننده‌ی پادکست، گرداننده‌ی چند کانال تلگرامی و مشاور فعال چند سازمان و نهاد دولتی در طول سالیان مختلف، موجب شده که تعریف فاضلی از جامعه‌شناس – روشنفکر بوروکرات، نمودی عینی و عملی داشته باشد. کتاب «ایران، بر لبه‌ی تیغ؛ گفتارهای جامعه‌شناسی سیاسی و سیاست عمومی» مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و مقاله‌های این جامعه‌شناس برجسته‌ی ایرانی‌ست که در فاصله‌ی سال‌های 1387 تا 1399 نوشته شده‌اند و بیانگر ایده‌های او پیرامون ماجرای ایران در وضعیت امروز و آینده است. فاضلی معتقد است ایران هیچ‌گاه مسائل اساسی‌اش را مشخص نکرده و حکمرانان ما نه در جهت شناخت مسائل حرکتی کرده‌اند و نه در جهت حل‌وفصلشان و همین موضوع باعث شده که انبوهی از مسائل ریزودرشت کل این جامعه را بگیرد و هیچ موضوعی به سرانجام مشخصی نرسد. فاضلی معتقد است جامعه‌ی ایران جامعه‌ی چیزباختگان است و هرکسی در این کشور چیزی را ازدست داده و باخته است و ریشه‌ی همه‌ی این ماجرا را در حکمرانی بد، غیردموکراتیک و غیراصولی ایران در همه‌ی حوزه‌های زیستی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی چند دهه‌ی اخیر می‌داند. ایران بر لبه‌ی تیغ، کتابی‌ست که فارغ از ارزیابی نقطه‌نظرات نویسنده‌اش درباره‌ی مسائل و لحظه‌های مختلف گذشته، حال و آینده‌ی ایران، نشان از دغدغه‌ و نگرانی عمیقی دارد که هر جامعه‌شناس و روشنفکری باید نسبت به وضعیت جامعه‌‌ی پیرامونش داشته باشد و ازهمین‌روی اهمیت دوچندانی پیدا کرده‌است.

فاضلی دانش‌آموختهٔ مهندسی صنایع از دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دکتری جامعه‌شناسی از دانشگاه تربیت مدرس است. او از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰ استادیار دانشگاه مازندران بود و از سال ۱۳۹۳ عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی است. در سال ۱۳۹۶ از محمد فاضلی به‌عنوان یکی از نامزدهای تصدی ریاست سازمان محیط‌زیست نام برده می‌شد. او از ۱۷ آبان ۱۳۹۶ به سمت «مشاور برنامه‌ریزی راهبردی و توسعه پایدار» وزیر نیرو منصوب شد و از ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ رئیس مرکز امور اجتماعی منابع آب و انرژی است.

برخی خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری داخلی جمعه ۱ بهمن ۱۴۰۰ از اخراج دکتر فاضلی از دانشگاه شهید بهشتی خبر دادند. فاضلی اعلام کرد نامه عدم نیاز دانشگاه مربوط به ۱۵ شهریور ۱۴۰۰ است.

پژوهش‌های او عمدتاً دربارهٔ جامعه‌شناسی علم، جامعه‌شناسی شهری و جامعه‌شناسی سیاسی است. او در مقالات و سخنرانی‌های مختلف به نقد سیاست‌ها در حوزه آموزش عالی، محیط زیست، حقوق شهروندی و توسعه پرداخته‌است.[۵] فاضلی نوشته‌های خود را در وبلاگی با نام «دغدغه ایران» منتشر می‌کند و یک کانال تلگرامی و پادکستی هم در کست باکس castbox با همین نام دارد. او در آبان ۱۳۹۵ در برنامه زاویه، تأکید بر مقاله به‌عنوان شاخص اصلی تولید علم را اشتباه دانست. حمیدرضا عریضی به سخنان او در این برنامه واکنش نشان داد.

کتاب های منتشر شده از محمد فاضلی

• ایران بر لبه تیغ، محمد فاضلی (تالیف)، ناشر: روزنه
• شهر، حمل و نقل و زندگی روزمره، محمد فاضلی (گردآورنده)، ناشر: تیسا
• بنیان‌های ساختاری تحکیم دموکراسی: تجربهٔ دموکراسی در ایران، ترکیه و کره جنوبی، محمد فاضلی، ناشر: کندوکاو
• روش تطبیقی فراسوی راهبردهای کمی و کیفی، چارلز سی ریگین، محمد فاضلی (مترجم)، ناشر: آگه
• جامعه‌شناسی علم و انجمن‌های علمی در ایران، محمد فاضلی، محمود شارع‌پور، ناشر: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
• جامعه‌شناسی مصرف موسیقی، محمد فاضلی، ناشر: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
• ارزیابی تأثیرات اجتماعی، محمد فاضلی، ناشر: جامعه‌شناسان
• دام‌های اجتماعی و مسئلهٔ اعتماد، بو روتستاین، گروه مترجمان، ناشر: آگه
• جامعه ایرانی و اخلاق اجتماعی، محمد فاضلی و فرناز سربندی، ناشر: مرکز تحقیقات استراتژیک
• مصرف و سبک زندگی، محمد فاضلی، ناشر: صبح صادق
• ارزیابی تأثیرات اجتماعی: سیاست‌ها، برنامه‌ها و طرح‌ها، محمد فاضلی، ناشر: تیسا
• سیاست در بستر زمان: تاریخ، نهادها، و تحلیل اجتماعی، پل پیرسون، محمد فاضلی (مترجم)، ناشر: نی

منبع ویکی پدیا