کتاب حاضر در 7 فصل طبقه بندی شده که هر فصل مهمترین مواردی را که هنرجو باید به صورت علمی و نظری بداند، به او آموزش می دهد. در فصل نخست «مبانی موسیقی نظری» در کنار تعریف موسیقی و نت های آن، حامل و کلید، خطوط اضافه، گستره ی صدای انسان، ریتم و تعریف کلی آن، سکوت و انواع صدا و خط ها و نقطه ها معرفی شده اند. فصل دوم متریک میزان های ساده و ترکیبی را تشریح کرده و ضرب، ضد ضرب، سنکوپ و تکیه و ارکان عروضی را توضیح داده است. در فصل سوم فواصل موسیقیایی و علامت های تغییردهنده، نیم پرده های دیاتونیک و کروماتیک و نت های مترادف بررسی شده اند و فصل چهارم گام و تنالیته را به تفصیل شرح می دهد. فصل پنجم به حالت ها، حرکت ها، تنداها و اصطلاحات پیرامون آن ها اختصاص داشته و فصل ششم اختصارات، نشانه ها و علامت ها را بررسی می کند. آخرین فصل از کتاب «تئوری موسیقی» استاد «مصطفی کمال پورتراب» به آکورد شناسی می پردازد و در پایان هر فصل، تمرینات شفاهی، تکالیف عملی و آزمون درک مطلب برای استفاده ی بهتر هنرجویان از مطالب کتاب، طراحی شده است.

خلاصه محتوای کتاب تئوری موسیقی

در کتاب «تئوری موسیقی» ابتدا با مفاهیم پایه مانند صدا، نت، خطوط حامل، کلیدها و ارزش زمانی نت ها آشنا می شویم. سپس موضوعاتی مانند ریتم، میزان، کسر میزان، سکوت ها و الگوهای ریتمیک به صورت منظم توضیح داده می شود. در ادامه، فواصل، گام ها، تنالیته، مدها، علائم تغییر دهنده، الگوهای دیاتونیک و کروماتیک بررسی می شوند. کتاب در فصل های بعدی به مفاهیم پیشرفته تر مانند آکوردها، انواع آکورد، درجه های گام، توالی آکوردی و برخی اصول اولیه هارمونی می پردازد. در پایان هر بخش، تمرین های نوشتاری و شفاهی برای تثبیت آموخته ها ارائه شده است تا هنرجو بتواند مطالب را به صورت عملی مرور کند.

موضوع، دسته بندی و پیام اصلی کتاب تئوری موسیقی در یک نگاه

• موضوع: آموزش مبانی و ساختار تئوری موسیقی
• ژانر: کتاب آموزشی موسیقی، تئوری موسیقی
• حوزه: هنر، موسیقی، آموزش آکادمیک
• پیام اصلی: برای فهم عمیق و حرفه ای موسیقی، شناخت علمی مبانی تئوری موسیقی ضروری است.

آنچه در کتاب تئوری موسیقی خواهید آموخت

• مفاهیم پایه ای صدا، نت، خطوط حامل و کلیدها
• ریتم، کسر میزان، الگوهای زمانی و سکوت ها
• شناخت فواصل و انواع فواصل در موسیقی
• گام های ماژور و مینور و ساختار تنالیته
• مدها و نحوه شکل گیری فضای مدال
• علائم تغییر دهنده و کاربرد آنها در نت نویسی
• آشنایی با آکوردها، نوع آکورد و درجه های گام
• تمرین های عملی برای تقویت درک شنیداری و نوشتاری

ویژگی های منحصربه فرد کتاب تئوری موسیقی

• یکی از اصلی ترین منابع تئوری موسیقی در سیستم آموزشی موسیقی ایران
• ساختار فصل بندی شده و آموزشی از مقدمات تا مباحث نسبتا پیشرفته
• زبان روشن، منظم و مناسب هنرجویان در سطوح مختلف
• شامل تمرین های کاربردی و تست های مرور در پایان فصل ها
• قابل استفاده برای هنرجویان ساز، خوانندگان و دانشجویان آهنگسازی

کتاب تئوری موسیقی به چه کسانی پیشنهاد می شود؟

• هنرجویان موسیقی در هنرستان ها و آموزشگاه ها
• دانشجویان موسیقی در مقاطع مختلف
• نوازندگانی که می خواهند دانش تئوریک خود را تقویت کنند
• آهنگسازان و تنظیم کنندگان در آغاز مسیر حرفه ای
• علاقه مندانی که می خواهند موسیقی را علمی و اصولی یاد بگیرند

مخاطبان کتاب تئوری موسیقی چه گروه سنی هستند؟

این کتاب برای هنرجویان نوجوان و بزرگسال مناسب است و به طور معمول برای سنین حدود 14 سال به بالا پیشنهاد می شود. به ویژه کسانی که در حال یادگیری ساز یا ورود به دوره های جدی تر موسیقی هستند، بیشترین بهره را از آن خواهند برد.

اهمیت و جایگاه کتاب تئوری موسیقی در آموزش موسیقی

• از منابع مرجع آموزش تئوری موسیقی در ایران
• سال ها استفاده مداوم در هنرستان ها و دانشگاه های موسیقی
• نقطه شروع آموزشی برای بسیاری از نوازندگان و مدرسین موسیقی
• مرجعی مناسب برای مرور و تثبیت مبانی تئوری در کنار کتاب های هارمونی و سلفژ
• شناخته شده و مورد اعتماد در میان اساتید موسیقی کلاسیک و ایرانی

درباره نویسنده | مصطفی کمال پورتراب 

مصطفی کمال پورتراب آهنگساز، مدرس و تئوریسین برجسته موسیقی در ایران بود که نقش مهمی در آموزش آکادمیک موسیقی ایفا کرد. او سال ها در هنرستان ها و مراکز آموزشی موسیقی به تدریس مبانی تئوری، هارمونی و دروس نظری پرداخت و شاگردان بسیاری تربیت کرد. کتاب «تئوری موسیقی» یکی از شناخته شده ترین آثار آموزشی او است که هنوز هم به عنوان منبعی معتبر برای یادگیری اصول علمی موسیقی مورد استفاده قرار می گیرد. دقت علمی، نظم آموزشی و نگاه جدی او به مبانی نظری، آثارش را به منابع استاندارد در سیستم آموزشی موسیقی ایران تبدیل کرده است.