درباره شاهکار ادبیات کلاسیک یونان

کتاب «ایلیاد»، کهن‌ترین اثر مکتوب ادبیات غرب، روایتی حماسی از چند هفته پایانی جنگ ده ساله تروآ است. اما اشتباه نکنید؛ این تنها داستان شمشیرها و سپرها نیست. هومر با استادی تمام، روانشناسیِ خشم، غرور، عشق و فناپذیری انسان را در بستری از اساطیر به تصویر می‌کشد. محور اصلی داستان، خشم «آشیل»، قهرمان رویین‌تن یونانی است که کناره‌گیری‌اش از جنگ، سپاه یونان را تا مرز نابودی می‌کشاند. در این میان، خدایان المپ نیز بیکار ننشسته و هر کدام جانب‌دار یکی از طرفین نبرد هستند.

آنچه ترجمه دکتر میر جلال الدین کزازی را از سایر برگردان‌ها متمایز می‌کند، زبان خاص و منحصر‌به‌فرد ایشان است. دکتر کزازی ایلیاد را نه به فارسی معمولی، بلکه به پارسی سره و با آهنگی حماسی که یادآور شاهنامه فردوسی است، بازگردانده‌اند. این انتخاب هوشمندانه باعث شده تا مخاطب ایرانی، قرابت و نزدیکی بیشتری با فضای حماسی و پهلوانی اثر احساس کند. خواندن ایلیاد با این ترجمه، سفری است هم‌زمان به یونان باستان و اعماق زبان پارسی.

«ای ایزد‌بانو! خشم آشیل، پسر پله را برخوان! خشمی دژخیم که بلای جان بسیاری از یونانیان گردید و روان‌های دلاورِ بسیار را به کام مرگ و تیرگی فرستاد.»

حتی خدایان نیز نمی‌توانند تقدیر را تغییر دهند.

چگونه غرور یک قهرمان، سپاهی را نابود می‌کند.

احترام هکتور و آشیل به یکدیگر در اوج دشمنی.

انسان‌ها بازیچه‌های قدرت‌نمایی زئوس و هرا.

کسانی که می‌خواهند ریشه ادبیات غرب را بشناسند.

علاقه‌مندان به نثر فاخر، سره و آرکائیک فارسی.

منبع الهامی بی‌پایان برای تئاتر، سینما و نقاشی.

منبع اصلی شناخت خدایان و باورهای یونان باستان.

درباره نویسنده: هومر (Homer)

هومر، شاعر و داستان‌سرای نابینای یونانی، چهره‌ای است که در غبار تاریخ و افسانه پیچیده شده است. او را که در حدود قرن هشتم پیش از میلاد می‌زیسته، بزرگترین حماسه‌سرای تاریخ و بنیان‌گذار ادبیات غرب می‌دانند. دو اثر جاودان او، «ایلیاد» و «اودیسه»، تنها روایت جنگ و سفر نیستند؛ بلکه دایرة‌المعارفی از فرهنگ، مذهب، اخلاق و سیاست یونان باستان به شمار می‌روند. اگرچه هنوز بر سر وجود تاریخی او یا اینکه آیا این آثار حاصل کار یک نفر است یا گروهی از شاعران، بحث‌های فراوانی وجود دارد، اما نبوغ نهفته در ساختار روایت و عمق شخصیت‌پردازی‌ها، نشان از یک ذهن واحد و خلاق دارد. هومر نخستین کسی بود که به جای ثبت خشک وقایع، احساسات انسانی را در دل میدان نبرد گنجاند و به قهرمانانش چهره‌ای خاکستری و باورپذیر بخشید.